تبلیغات

Code Center

آموزش دین وزندگی 1 - دنیای فرشتگان (1)


درباره ما
دوستان
آخرین مطالب
لینکستان
نظر سنجی
امكانات جانبی
 

تا به حال به این فکر کرده‌اید که فرشتگان چگونه موجوداتی هستند و چگونه به وجود آمده‌اند؟ یا طبیعت آن‌ها از چیست؟ و این که وظیفه آن‌ها در آسمان و زمین چیست؟ یا این‌که هدف از آفرینش آن‌ها چه بوده است؟ چقدر به وجود فرشته‌ها ایمان یا باور دارید؟ با ما همراه شوید تا درباره فرشتگان بیشتر بدانید.

فرشتگان ، ملكوت ، عرشتعجب نکنید، این موجودات واقعی هستند و وجود دارند. آن‌چه از قرآن، سخنان خدا و روایات معلوم است، فرشتگان موجوداتی لطیف، غیبی، نامحسوس و فاقد اندام جسمانی‌اند و با حواس ظاهری ادراک نمی‌شوند. از جهان ماورای طبیعت یا غیبی‌اند و حقیقت‌شان را جز خدا کسی نمی‌داند. از شهوات حیوانی، گرایش‌های نفسانی و گناهان و اشتباهات پاک و مبرّا هستند. فرشتگان متعلق به جهان دیگری‌اند و مانند انسان خوردن، نوشیدن، خوابیدن و مذکر و مؤنث ندارند و ذاتاً مستقل و قائم به نفس خود هستند و از تمام حالات و ویژگی‌های مادی انسانی به دورند. دارای نیرو و قدرت ویژه‌ای هستند که با آن می‌توانند در قالب و شکل بشری و یا دگر صورت‌های حسی درآیند. حضرت جبرائیل (ع) در شکل و شمایل بشری، بر حضرت مریم (ع) ظاهر شد.

ای پیامبر در کتاب از مریم سخن بگو: آن هنگام که در ناحیه شرقی از خانواده‌اش کناره گرفت و پرده‌ای میان خود و ایشان افکند. ما جبرئیل (فرشته) خویش را به سوی او فرستادیم در شکل انسان کامل خوش‌قیافه‌ای بر مریم ظاهر شد؛ (مریم، آیه 16 - 17 ).

و جماعتی از فرشتگان به شکل انسان‌هایی که حامل مژده و بشارت بودند، بر حضرت ابراهیم (ع) ظاهر شدند و او گمان برد که آن‌ها مهمانند و بر ایشان غذا حاضر کرد.

«فرستادگان (فرشته) ما همراه با مژدگانی، به پیش ابراهیم آمدند و به او سلام کردند، ابراهیم جواب سلام ایشان را داد، آن‌گاه هر چه زودتر گوساله بریانی را برایشان آورد. هنگامی که دید آنان دست به سوی آن دراز نمی‌کنند؛ لذا از ایشان رمید و بدشان دید و هراسی از آنان به دل راه اد. گفتند: مترس. ما (فرشتگان خداییم و) به سوی قوم لوط روانه شده‌ایم. همسر ابراهیم ایستاده بود، خندید. ما بدو مژده (تولد) اسحاق و به دنبال وی (تولد) یعقوب را دادیم ... گفت: ای وای! آیا من که پیرزنی هستم و این هم (ابراهیم) شوهرم که پیرمردی می‌باشد، فرزندی می‌زایم؟! این چیز شگفتی است. گفتند: آیا از کار خدا شگفت می‌کنی؟ ای اهل بیت، رحمت و برکات خدا شامل شما است. بی‌گمان خداوند ستوده و بزرگوار است.» (هود، آیات 69 - 73).

طبیعت و سرشت فرشتگان

فرشتگان از نور آفریده شده‌اند، همان طور که انسان از خاک و جنیان از آتش خلق شده‌اند. آن‌ها دارای بال هستند که با آن به آسمان و زمین می‌روند.

«ستایش مخصوص خداوندی است آفریننده آسمان‌ها و زمین، که فرشتگان را رسولانی قرار داد دارای بال‌های دوگانه و سه‌گانه و چهارگانه، او هر چه بخواهد در آفرینش می‌افزاید» ؛ (فاطر، آیه 1).

سرشت و طبیعت فرشتگان بر اساس اطاعت محض و انجام دادن دستورات خداوند و فروتنی و کرنش در برابر عظمت و جبروت او می‌باشد. آن‌ها با اراده و خواست پروردگار در کارها و امور مربوط به دنیا مداخله و تصرف می‌کنند. خدا مربی و مالک آن‌هاست و آن‌ها هم از طرف خود، قادر به انجام هیچ چیز و هیچ کاری نمی‌باشند.

«فرشتگان از پروردگار خود که حاکم بر آنان است می‌ترسند و آن‌چه بدانان دستور داده شود، انجام می‌دهد»؛ (نحل، آیه 50).

«بلکه (فرشتگان( بندگانی گرامی و محترم هستند. آنان در سخن گفتن بر او پیشی نمی‌گیرند و تنها به فرمان او کار می‌کنند. خداوند اعمال گذشته و حال و آینده ایشان را می‌داند و آنان هرگز برای کسی شفاعت نمی‌کنند، مگر برای آن کسی که خدا از او خشنود است و همیشه از خوف خدا ترسان و هراسانند»؛ (انبیاء، آیه 27).

«از خدا بدان چه بدیشان دستور داده است نافرمانی نمی‌کنند و همان چیزی را انجام می‌دهند که بدان مأمور شده‌اند»؛ (تحریم، آیه 60).

فرشتگان پیش از انسان آفریده شده‌اند و خداوند به آن‌ها خبر داده که به زودی انسان را می‌آفریند و به عنوان نماینده و جانشین خود در زمین قرار می‌‌دهد.

«زمانی (را یادآوری کن) که پروردگارت به فرشتگان گفت: من در زمین جانشینی بیافرینم. گفتند: آیا در زمین کسی را به وجود می‌آوری که فساد و تباهی راه می‌اندازد و خون‌ها خواهد ریخت و حال آن‌که ما به حمد و ستایش و طاعت و عبادت تو مشغولیم؟ گفت: من حقایقی را می‌دانم که شما نمی‌دانید»؛ (بقره، آیه 30).

هدف از آفرینش فرشتگان

آفرینش تمام موجودات و از جمله فرشتگان دارای هدف است. هدف از آفرینش هر موجودی، داشتن و دست یافتن به کمالات وجودی است که برای آن‌ها امکان دارد. با این تفاوت که برخی از موجودات جن و انس، هدف آن‌ها تدریجی و در سایه تلاش حاصل می‌شود، اما برخی از موجودات مانند فرشتگان، آن اندازه از کمال که برایشان امکان دارد، به صورت فعلیّت یافته برای آن‌ها حاصل است.

فرشتگان از نوع مجردات می‌باشند. چنین موجوداتی فوق زمان و مکان، عاری از تغییر و تحول و ... هستند. این موجودات آفریده شده‌اند تا به حسب مرتبه و قابلیت وجودی، از رحمت الهی برخوردار شوند. مسئله استعداد داشتن و شکوفایی استعداد برای آن‌ها مطرح نیست. ملائکه الهی از ابتدا همه کمالاتی را که برای‌شان امکان و قابلیت داشته، به صورت بالفعل دارا هستند. برخی از روایات و آیات بر این مسئله دلالت دارند. شاید بتوان از این تعبیر استفاده کرد که هیچ فرشته‌ای از مقام خود نمی‌تواند بالاتر رود، این‌گونه آفریده شده و تا آخر همان خواهد بود.

برتری انسان بر فرشته‌ها

ظاهراً آدمی شایسته‌تر از فرشتگان است و این برتری و شایستگی موقعی ثابت شد که فرشتگان از پاسخ دادن به نام‌هایی که خداوند به آن‌ها عرضه داشت، درمانده و عاجز شدند و در این میان آدم درست و صحیح به تک تک آن‌ها پاسخ داد. بنابراین خداوند، آدمی را از جهت علم و معرفت ویژه و شناخت و ادراک اشیاء، بر فرشتگان برتری داد. همچنین در آیه‌ای که خداوند به فرشتگان دستور می‌دهد تا بر آدم سجده برند، به برتری و شایستگی انسان اشاره دارد.

«سپس به آدم نام‌های همه را آموخت، سپس آن‌ها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود: اگر راست می‌گویید اسامی این‌ها را بر شمارید! فرشتگان گفتند: منزهی تو، ما چیزی جز آن‌چه به ما آموخته‌ای نمی‌دانیم. تو دانا و حکیمی. فرمود: ای آدم، آنان را از نام‌ها (و خواص و اسرار این) پدیده‌ها آگاه کن. هنگامی که آن‌ها را از این نام‌ها آگاه نمود، خداوند فرمود: به شما نگفتم که من غیب (و راز) آسمان‌ها و زمین را می‌دانم و از آن‌چه شما آشکار می‌کنید یا پنهان می‌داشتید نیز آگاهم؟ و هنگامی که به فرشتگان گفتیم: به آدم سجده ببرید. همگی سجده بردند، جز ابلیس که سر باز زد و تکبر ورزید و از زمره کافران شد» ؛ (بقره، آیه 30).

باید بدانیم که ابلیس از فرشتگان نبود و اما مقام همراهی با ملائکه را کسب کرده بود. شیطان که از جنیان بود و به مدت شش هزار سال به عبادت خداوند متعال پرداخته بود، مقام فرشتگان و نام عزازیل (عزیز شده خدا) را دریافت کرده بود، لذا مستحق همراهی و همنشینی با ملائکه و مستحق بهشت بوده است.

از طرف دیگر، می‌‌‌دانیم که عبادت و طاعت فرشتگان امری ذاتی و فطری است و گناه نکردن آن‌ها به خاطر مجاهده و مبارزه با نفس نمی‌باشد؛ زیرا آن‌ها فاقد شهوت‌اند. بنابراین عبادت و ترک گناه و معصیت، برای آن‌ها هیچ فضیلتی به همراه ندارد. مانند جریان گردش خون، تپش قلب و فعالیت دستگاه تنفسی که به طور مداوم و اجباری صورت می‌گیرد، ولی انسان با هوی و آرزوهای نفسانی خود مبارزه می‌کند، با شیطان به جنگ برمی‌خیزد و اطاعت و فرمان‌برداری خداوند را با جان می‌پذیرد و برای تکمیل شخصیت و ترقی روحی و معنوی خود، با میل و رغبت تمام به تلاش و کوشش خستگی‌ناپذیری دست می‌زند. برای همین مقام انسان از فرشتگان بالاتر می‌رود.

تفاوت فرشته‌ها با هم

فرشتگان، همان‌طور که در آفرینش با هم متفاوتند، در داشتن قدرت و توانایی‌ها نیز با هم تفاوت دارند و جز خدا، کسی از حقیقت آن‌ها آگاه نیست. خداوند فرشتگان را بالدار معرفی نموده که برخی از آن‌ها دو بال و برخی سه بال و برخی دارای چهار و یا بیشترند و این نشانه تفاوت در استعداد و توانایی‌ها و سرعت و قدرت انتقال آن‌ها می‌باشد. سلم از ابن مسعود روایت می‌کند که پیامبر (ص)، جبرئیل (ع) را دید که ششصد بال داشت. کثرت بال‌ها، دلیل داشتن قدرت، توانایی و سرعت در انجام دستورات پروردگار و تبلیغ پیام‌های او می‌باشد.

«هر یک از ما مقام مشخص و جایگاه جداگانه‌ای داریم و ما جملگی به صف ایستاده‌ایم و به تسبیح خدا مشغولیم؛ (صافات، آیه 165).

هر یک از فرشتگان دارای جایگاه ویژه و خاص خود در آسمان‌ها هستند و از نظر عبادات، درجات و سلسله مراتب مخصوصی دارند و از آن تجاوز و سرکشی نمی‌کنند. از جمله فرشتگان بزرگ خداوند عبارتند از:

1- حضرت جبرئیل مأمور رساندن وحی و پیام‌آور خدای بزرگ که به نام فرشته وحی یا روح‌الامین نیز خوانده می‌شود.

2- حضرت میکائیل که مأمور رزق و روزی و فرمانده ابرها است یا بر رعدها و بادها و باران‌ها و برف‌ها و ... نظارت دارد.

3- حضرت عزرائیل که خدای بزرگ او را به عنوان فرشته‌ای که قبض روح می‌کند، برگزید و او از خدای بزرگ سؤال کرد که ای خدای بزرگ! مردم از این نام می‌ترسند و از من می‌ترسند. ندا رسید من کاری می‌کنم که مردم به صورت‌های گوناگون بمیرند و تو فقط مأمور جدا کردن روح از بدنی، هر انسانی به یک بهانه‌ای می‌میرد.

4- حضرت اسرافیل که اگر موضوع ترس باشد، باید از او بیشتر ترسید (البته گناهکاران)، چون اوست که در ارتباط است با مرگ همه کس و همه چیز و برچیده شدن ناگهانی این عالم، زیرا تمامی اهل آسمان‌ها می‌دانند هر حرکتی از طرف ایشان، برپایی قیامت است و وظیفه این فرشته، دمیدن در صور است در دو زمان، یکی صور ممات (مردن) و دومین صور احیاء (زنده گرداندن) یا قیامت و همه چیز برای حساب پس دادن و در آن وقت تمام استخوان‌ها به هم وصل می‌شوند و از کرده‌های خویش پشیمان هستند ...

ادامه دارد...

 

تهیه و تحقیق: آرزو رمضانی

منابع:

قرآن کریم

تفسیر المیزان؛ علامه طباطبایی.

پژوهشی در حقیقت ملائکه (فرشتگان)؛ فریبا چناری؛ نشر نیکان کتاب.

سیمای فرشتگان، در قرآن و نهج البلاغه؛ محمد بیستونی، لیلا حمداللهی؛ نشر بیان جوان.




:: مرتبط با: مطالب دینی ,
:: برچسب‌ها: دنیای فرشتگان (1) ,
ن : مهران ارزانی
ت : چهارشنبه 3 اردیبهشت 1393
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
موضوعات
صفحات
نویسندگان
آرشیو مطالب
برچسب ها
جشنواره وبلاگنویسی